Απόκριες στη Σκύρο (20-23/2/26)

Άλλη μια ενδιαφέρουσα εκδρομή με το περ.πολ.ο (peripolo.gr) πραγματοποιήσαμε στην πανέμορφη Σκύρο. Με αφορμή τις Απόκριες επισκεφτήκαμε αυτό το απομονωμένο νησί των Σποράδων.

Στο ψηλότερο σημείο της Χώρας της Σκύρου σε έναν απόκρημνο βράχο ύψους 179 μέτρων, πάνω από την απεραντοσύνη του Αιγαίου, βρίσκεται το Κάστρο της Σκύρου. Ο βράχος υπήρξε το κέντρο του νησιού από τους προϊστορικούς χρόνους. Εδώ ήταν η αρχαία ακρόπολη και η έδρα του βασιλιά Λυκομήδη. Στη θέση «Σπηλιά Ανδριώτη», κάτω από το κάστρο, σκοτώθηκε από τον Λυκομήδη ο βασιλιάς της Αθήνας Θησέας. Εδώ κρύφτηκε ο Αχιλλέας ντυμένος γυναίκα προσπαθώντας να αποφύγει τον Τρωικό πόλεμο. Το μεσαιωνικό κάστρο αποτελείται από δύο επίπεδα. Το κυρίως κάστρο που είναι στο πλάτωμα της κορυφής του απότομου βράχου και ένα δεύτερο επίπεδο σε ένα μικρότερο πλάτωμα πιο χαμηλά, στη βορειοδυτική πλευρά του λόφου, όπου ήταν η είσοδος στο κάστρο και όπου βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου.

Υπάρχει όμως και ένα τρίτο επίπεδο που αφορά την αρχαία οχύρωση της Σκύρου. Στο επάνω κάστρο σώζονται τα ερείπια της επισκοπής που ήταν κατοικία του Επισκόπου και ναός αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Επίσης υπάρχουν και 3 νεότερα εκκλησάκια. Τα δύο απ’ αυτά βρίσκονται στο κέντρο, δίπλα στη «φυλακή», και το τρίτο λίγο πιο μακριά και χαμηλά, στη νότια πλευρά. Τα εκκλησάκια είναι ό,τι απέμεινε από τον μεταβυζαντινό οικισμό που ισοπεδώθηκε τον 20ο αιώνα. Το δεύτερο, πιο χαμηλό, επίπεδο του κάστρου είναι ένα μικρό τριγωνικό πλάτωμα με έκταση μικρότερη από στρέμμα, η οποία σήμερα καλύπτεται σχεδόν ολόκληρη από το συγκρότημα της Μονής του Αγίου Γεωργίου. Πιο χαμηλά από το κάστρο και γύρω από τη Χώρα υπάρχουν τα απομεινάρια της αρχαίας οχύρωσης, της Κλασσικής Περιόδου, από την οποία ξεχωρίζουν 4 ημικυκλικοί πύργοι, που έχουν και ονόματα: Οι δύο μικρότεροι, ο «Άγιος Νικόλαος» και η «Αγία Παρασκευή» βρίσκονται στην ανατολική πλευρά και ο «Πέργος» με διάμετρο 8 μέτρων στη δυτική πλευρά ανάμεσα και κολλητά με τα σπίτια της Χώρας. Ένα κομμάτι του αρχαίου τείχους μήκους 5 μέτρων διασώζεται κάθετα σε αυτόν τον δυτικό πύργο και ένα άλλο μεγαλύτερο κομμάτι βρίσκεται ανάμεσα στους πύργους της ανατολικής πλευράς. Ο πιο εντυπωσιακός από τους πύργους είναι ο «Παλιόπυργος» στο βόρειο άκρο της Χώρας με διάμετρο 19 μέτρα.

Το Σάββατο όσοι πεζοπορήσαμε κάναμε τη διαδρομή Σκύρος-Παναγιά Λυμπιανή-Σκύρος (14,44 Km ) Ω.Π. 6 B.Δ.1
Μια απολαυστική κυκλική διαδρομή που ξεκινάει από το παλιό πέτρινο γεφύρι στη βορειοδυτική άκρη της Χώρας (στον περιφερειακό δρόμο). Περάσαμε από την πηγή Αναβάλσα από την οποία υδροδοτείται η Χώρα και από ένα δεύτερο πέτρινο γεφύρι, συνεχίσαμε στο μονοπάτι που ακολουθεί τη ρεματιά με τις καλαμιές και τα παλιά περιβόλια, περάσαμε δίπλα από το φράγμα της τεχνητής λίμνης (που δυστυχώς έχει καταστρέψει μια πολύ μεγάλη έκταση στην περιοχή του Φερεκάμπου) και το πανέμορφο παλιό ξωκλήσι του Αγίου Ιωάννου, και από εκεί ανηφορίσαμε μέσα στο πευκοδάσος προς το ξωκλήσι του Αγίου Μύρωνα, που αποτελεί ένα καλό σημείο για στάση ξεκούρασης.

Από εκεί μέσα από ένα πανέμορφο πευκοδάσος φτάσαμε στο ξωκλήσι της Παναγίας Λυμπιανής. Η θέα από αυτό το ξωκλήσι στον ορίζοντα γύρω σας είναι μαγευτική. Από εκεί συνεχίσαμε σε ένα πανέμορφο μονοπάτι που κατηφορίζει προς τη ρεματιά. Το παλιό ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου που συναντήσαμε δίπλα στο μονοπάτι, σε μια περιοχή με παλιά κτήματα και ερειπωμένες αγροικίες, είναι άλλο ένα ωραίο σημείο. Περάσαμε δίπλα από το ξωκλήσι του Αγίου Ελευθερίου και το ξωκλήσι των Αγίων Αποστόλων και επιστρέψαμε στη Χώρα.

 Αρχαιολογικός οικισμός του Παλαμαριού

φωτό: Γ. Παπαγεωργίου

φωτό: Γ. Παπαγεωργίου
Ο Αρχαιολογικός Οικισμός του Παλαμαριού βρίσκεται στο Βορειοανατολικό άκρο της Σκύρου, στη ράχη ενός χαμηλού ακρωτηρίου σε απόσταση 13 χλμ. από τη Χώρα. Πρόκειται για έναν προϊστορικό οικισμό, η εύρεση του οποίου οφείλεται στους αρχαιολόγους και χρονολογείται από την πρώιμη και μέση περίοδο του χαλκού (2500-1800 π.Χ). Ο οικισμός είχε τη μορφή μίας οργανωμένης και οχυρωμένης, πόλης, από την οποία μεγάλο μέρος της έχει πλέον βυθιστεί.

Αρχαιολογικό Μουσείο

Στις δύο αίθουσες του Μουσείου εκτίθενται ευρήματα που προέρχονται από αρχαιολογικές θέσεις στο νησί και χρονολογούνται από την πρωτοελλαδική περίοδο (2800-1900 π.Χ.) έως τα ρωμαϊκά χρόνια (1ος αι. μ.Χ.) Χαρακτηριστικά αγγεία είναι το κυπριακής καταγωγής φλασκί, η αττική γεωμετρική πυξίδα με ολόγλυφα ιππάρια στο πώμα και το ζωόμορφο ρυτό (τελετουργικό αγγείο) σε σχήμα ίππου. Στην αυλή εκτίθενται αρχιτεκτονικά μέλη και γλυπτά διαφόρων περιόδων καθώς και σαρκοφάγοι από την πρωτογεωμετρική και τη γεωμετρική περίοδο.

Ιστορικό - Λαογραφικό Μουσείο Φαλτάιτς

Ανάμεσα στους πολιτιστικούς φορείς της Σκύρου

ξεχωριστή θέση κατέχει το Μουσείο Μάνου και Αναστασίας Φαλτάιτς. Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα, ωραιότερα και πλουσιότερα ιστορικά-λαογραφικά μουσεία της Ελλάδας με διεθνή φήμη, εδώ και δεκαετίες.
Σ' αυτό αντιπροσωπεύονται ο πολιτισμός και η ιστορία της Σκύρου και αποτελεί το Κέντρο πολιτιστικής δράσης του νησιού.

Δίπλα στο Αρχαιολογικό και Ιστορικό-Λαογραφικό μουσείο υπάρχει η Πλατεία Αιώνιας Ποιήσεως (ή αλλιώς πλατεία Μπρουκ) με ένα μνημείο ανδριάντα προς τιμή του. Πρόκειται για ένα ορειχάλκινο άγαλμα ενός γυμνού νεανία έργο του γλύπτη M. Tόμπρου που λέγεται ότι είχε ως μοντέλο τον νεαρό τότε Αλέξανδρο Iόλα. Στα αποκαλυπτήρια του αγάλματος, στις 5 Απριλίου 1931, ήταν παρών και ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Κι εκεί είχαμε μια πανοραμική άποψη του Μώλου και των Μαγαζιών. 

Το Σάββατο το απόγευμα παρακολουθήσαμε στη Χώρα τα δρώμενα στα σοκάκια και στη Μεγάλη Στράτα. Το έθιμο της Σκυριανής Αποκριάς σχετίζεται με μια τριάδα μεταμφιεσμένων που αποτελείται από τον “Γέρο”, την “Κορέλα” και τον “Φράγκο”, οι οποίοι κατακλύζουν τα καλντερίμια της Χώρας.

 Ανεβαίνουν στο κάστρο να χτυπήσουν την καμπάνα του μοναστηριού του προστάτη του νησιού Αγ. Γεωργίου και κατεβαίνουν ως την πλατεία παρασύροντας ντόπιους και επισκέπτες στο κέφι και τη διονυσιακή ατμόσφαιρα. Βασική φιγούρα ο “Γέρος” που ζωσμένος με κουδούνια, κρατώντας ένα μεγάλο ραβδί και ντυμένος με τη μάλλινη κάπα του βοσκού φορώντας μάσκα από προβιά, περπατά κουνώντας τη μέση του για να σείονται τα κουδούνια. Ο μύθος λέει πως με αυτό τον τρόπο ειδοποιούσε τους συγχωριανούς του για την απώλεια του κοπαδιού του από το βαρύ χειμώνα. Μαζί του η “Κορέλα” κουνώντας το μαντήλι της, φορά κομμάτια από τις παραδοσιακές φορεσιές και μάσκα, στριφογυρίζει και τραγουδά ακολουθώντας τον. Γύρω τους ο “Φράγκος” μασκαρεμένος παράταιρα φυσάει την “μπουρού” και παρασύρει τους περαστικούς στο χορό.

Την Κυριακή έγινε η ανάβαση στη κορυφή Κόχυλα 788μ. Άγιος Μόδεστος-κορυφή Κόχυλα-Άγιος Μόδεστος (8,7 χλμ.). Ω.Π. περίπου 4 h Β.Δ. 2

Ο Κόχυλας είναι το όρος που καταλαμβάνει το νότιο τμήμα της Σκύρου, γνωστό για την πλούσια βιοποικιλότητά του και την ιδιαίτερη οικολογική του σημασία. Είναι το φυσικό περιβάλλον για το μοναδικό σκυριανό άλογο και έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή NATURA 2000 και Ζώνη Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα.

Στη Χώρα την Κυριακή ξεκινά με το έθιμο της Τράτας. Στην πλατεία της Χώρας βγαίνει η λεγόμενη «Τράτα» η οποία αναπαριστά τη ζωή των ναυτικών, με τους ψαράδες να σατιρίζουν γεγονότα της ελληνικής κοινωνίας και φυσικά του νησιού.

Επίσκεψη στα Πουριά
Tα Пουριά είναι τo όνομα ενός ακρωτηρίου και παραλίας στο νησί της Σκύρου. Βρίσκεται στο βόρειo άκρο της παραλίας Μώλος δίπλα στα Γυρίσματα.Tα Пουριά είναι δημοφιλή για τις δύο εκкλησίες - την εμβληματική εκкλησία του Αγίου Νικоλάου δίπλα στη θάλασσα και την εκκλησία του Αγίου Eρμόλαоυ που βρίσκεται σε ένα μικρό νησάκι ακριβώς απέναντι από την ακτή. Eкτός από τις εκκλησίες, θα παρατηρήσετε και άλλα ενδιαφέροντα πράγματα - τα βράχια γύρω από την παραλία που είναι κομμένα σε περίεργα σχήματα. Mεριкά μοιάζουν με μικρές πισίνες. Αυτά δεν είναι φυσικά φαινόμενα αλλά αυτό που έχει απομείνει από τα αρχαία λατομεία.

Την Καθαρά Δευτέρα όσοι πεζοπόρησαν έκαναν το μονοπάτι Αχίλλι-Άγιος Αρτέμιος (4 χλμ.) Ω.Π. 1.40h Υ.Δ 360 μ Β.Δ 1.
Το μονοπάτι ξεκινάει από την βορειοανατολική του μικρού οικισμού και του ομώνυμου όρμου Αχίλλι, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία από εδώ ξεκίνησε ο Αχιλλέας για την Τροία. Μετά από 2 χλμ. φτάσανε στον Άγιο Αρτέμιο, ένα εντυπωσιακό εκκλησάκι χτισμένο στη σκιά του κάθετου βράχου, με ωραία θέα στο πέλαγος. 

Την Καθαρά Δευτέρα όλοι μαζί επρόκειτο να παρακολουθήσουμε τα δρώμενα στη Χώρα, αλλά καθυστέρησαν και έπρεπε να φύγουμε. Οι Σκυριανοί ντύνονται με τις παραδοσιακές τους φορεσιές και ξεφαντώνουν με βιολιά και λαούτα στην πλατεία του νησιού.

Φωτό: Καίτη Χόρτη